Nuôi gà tưởng chừng đơn giản nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là các dịch bệnh nguy hiểm. Trong số đó, bệnh Newcastle ở gà là nỗi lo thường trực của người chăn nuôi bởi khả năng lây lan nhanh chóng và tỷ lệ tử vong cao.
Vậy bệnh Newcastle ở gà là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh Newcastle ở gà như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn chi tiết về căn bệnh nguy hiểm này.
Bệnh Newcastle ở Gà là gì?
Bệnh Newcastle ở gà, hay còn gọi là bệnh dịch tả gà, là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus thuộc họ Paramyxoviridae gây ra. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, gây viêm, xuất huyết các cơ quan đường tiêu hóa, hô hấp và có tỷ lệ lây lan rất nhanh.
Gà bị Newcastle
Hình ảnh gà bị bệnh Newcastle
Nguyên nhân gây bệnh Newcastle ở gà
Tác nhân gây bệnh Newcastle ở gà là virus RNA, có kích thước 100-500 nm, không phân đoạn, đối xứng xoắn, có vỏ bọc bản chất là lipoprotein.
Hình thái của virus Newcastle
Hình thái của virus Newcastle dưới kính hiển vi
Đặc điểm gây bệnh Newcastle ở gà
- Lây truyền: Bệnh lây qua đường tiêu hóa, hô hấp do tiếp xúc trực tiếp với phân, dịch tiết của gà mắc bệnh hoặc gián tiếp qua dụng cụ chăn nuôi, thức ăn, nước uống bị nhiễm virus.
- Mùa: Bệnh có thể xuất hiện quanh năm, nhưng thường bùng phát mạnh vào mùa lạnh và ẩm ướt.
- Đối tượng: Gà ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh.
Triệu chứng của bệnh Newcastle ở gà
Thời gian ủ bệnh Newcastle ở gà khoảng 2-15 ngày. Tùy vào độc lực của virus và sức đề kháng của gà, bệnh Newcastle được chia thành 4 thể với các triệu chứng sau:
1. Thể Hướng Nội Tạng (thể Doyle)
- Gà ủ rũ, sốt cao, bỏ ăn, khát nước, khó thở.
- Phân lỏng màu xanh, đôi khi có lẫn máu.
- Gà có thể bị phù nề vùng đầu, mắt.
- Xuất hiện triệu chứng thần kinh: co giật, run rẩy, vẹo cổ, liệt chân, cánh.
Gà ủ rũ khi bị Newcastle
Gà có biểu hiện ủ rũ khi mắc bệnh Newcastle thể Doyle
Phân lỏng màu xanh thỉnh thoảng có vẩy máu khi nhiễm Newcastle
Phân gà lỏng màu xanh, đôi khi có lẫn máu khi mắc bệnh Newcastle thể Doyle
Gà ủ rũ khi bị Newcastle
Phân lỏng màu xanh thỉnh thoảng có vẩy máu khi nhiễm Newcastle2. Thể Hướng Hô Hấp – Thần Kinh (Beach)
- Bệnh khởi phát đột ngột, lây lan nhanh.
- Gà khó thở, thở khò khè, ho, giảm ăn, giảm đẻ.
- Sau 1-2 ngày xuất hiện triệu chứng thần kinh.
3. Thể Hướng Hô Hấp (thể Beaudette)
- Gà ho, giảm ăn, giảm đẻ.
- Có thể xuất hiện triệu chứng thần kinh.
4. Thể Hitchner
- Gà ủ rũ, khó thở.
- Ít gặp trên gà lớn.
- Không có triệu chứng thần kinh.
Bệnh tích của bệnh Newcastle ở gà
- Xuất huyết: Xuất huyết ở niêm mạc mắt, khí quản, dạ dày tuyến, manh tràng, buồng trứng, hậu môn.
- Sưng: Sưng các mảng Payer’s ở ruột, sưng đầu, mặt.
- Trứng: Trứng nhạt màu, vỏ mỏng, dễ vỡ.
Dưới đây là một số hình ảnh bệnh tích thường gặp:
Xuất huyết trên các núm rai của dạ dày tuyến
Xuất huyết trên các núm rai của dạ dày tuyến
Niêm mạc mắt gà xuất huyết
Niêm mạc mắt gà xuất huyết
Khí quản gà xuất huyết
Khí quản gà xuất huyết
Các mảng payers sưng và xuất huyết ở gà
Các mảng Payer’s sưng và xuất huyết
Nang trứng gà xung huyết hình quả bí
Nang trứng gà xung huyết hình quả bí
Gà bị xuất huyết hậu môn
Gà bị xuất huyết hậu môn
Gà bị sưng đầu và mặt
Gà bị sưng đầu và mặt
Xuất huyết hạch ngã ba van hồi manh tràng ở gà
Xuất huyết hạch ngã ba van hồi manh tràng
Trứng nhạt mà và vỏ lụa khi mắc newcastle
Trứng nhạt màu và vỏ lụa
Triệu chứng thần kinh gà quẹo đầu
Triệu chứng thần kinh gà quẹo đầu
Chẩn đoán bệnh Newcastle ở gà
1. Chẩn đoán lâm sàng
Dựa vào các triệu chứng điển hình như:
- Tỷ lệ bệnh và tỷ lệ chết cao.
- Gà có triệu chứng rối loạn hô hấp, tiêu hóa, thần kinh.
- Giảm tỷ lệ đẻ, trứng kém chất lượng.
2. Chẩn đoán phân biệt
Cần phân biệt bệnh Newcastle với các bệnh khác như:
- Bệnh Xoắn trùng (Spyrochetosis), Phó thương hàn: Không có triệu chứng hô hấp, thần kinh. Lách sưng to, gan có nốt hoại tử.
- Viêm thanh khí quản truyền nhiễm (ILT): Bệnh tiến triển chậm, tỷ lệ chết thấp, không có triệu chứng thần kinh và tiêu hóa.
- Viêm khí quản truyền nhiễm (IB): Không có viêm loét, xuất huyết đường ruột, triệu chứng thần kinh trên gà con. Gà đẻ giảm đẻ nhưng vẫn khỏe mạnh, vỏ trứng xù xì.
- Bệnh đậu gà, thiếu vitamin E, thiếu vitamin A: Có màng giả vùng họng nhưng không có triệu chứng thần kinh và bệnh tích đường tiêu hóa.
- Bệnh Marek, viêm não truyền nhiễm: Có triệu chứng liệt, bán liệt, co giật, nhưng có khối u ở gan, lách, thận, tim, phổi (Marek) hoặc xuất huyết não (viêm não truyền nhiễm).
- Cúm gà: Mào tích sưng phù, xuất huyết dưới da chân, xuất huyết mỡ, cơ, biến đổi túi Fabricius.
3. Chẩn đoán cận lâm sàng
- Lấy mẫu bệnh phẩm: Não, phổi, khí quản, dạ dày tuyến, hạch manh tràng.
- Phương pháp:
- Phản ứng huyết thanh học (ELISA, HI…).
- Phân lập virus trên phôi trứng hoặc nuôi cấy tế bào.
- PCR.
- Kiểm tra mô bệnh học.
Chẩn đoán cận lâm sàng gà bị Newcastle
Chẩn đoán bệnh Newcastle bằng phương pháp cận lâm sàng
Điều trị bệnh Newcastle ở gà
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh Newcastle.
- Có thể bổ sung vitamin, khoáng chất, B-Complex, Vitamin C để tăng sức đề kháng cho gà.
- Sử dụng kháng sinh để ngăn ngừa bội nhiễm vi khuẩn.
Khang sinh amoxivet 50% powder tri benh ho hap tieu hoa o gia cam heo
Kháng sinh Amoxivet 50% Powder – hỗ trợ điều trị bệnh Newcastle trên gà
Cách dùng kháng sinh Amoxivet 50% Powder:
- Pha nước uống: 25mg/kg thể trọng, dùng liên tục 5 ngày.
- Trộn thức ăn: 300g/ tấn thức ăn, dùng liên tục 5 ngày.
Phòng bệnh Newcastle ở gà
Phòng bệnh là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ đàn gà khỏi bệnh Newcastle.
1. Vacxin phòng bệnh
- Vaccine Newcastle Bronchitis: Vaccine sống nhỏ mắt hoặc cho uống.
- Poulvac i N Lasota: Vaccine tiêm bắp hoặc dưới da.
- Chick N-K Newcastle Disease: Vaccine nhũ dầu vô hoạt.
2. Biện pháp an toàn sinh học
- Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khô ráo, thoáng mát.
- Tiêu độc, khử trùng chuồng trại định kỳ.
- Kiểm soát côn trùng, động vật gặm nhấm.
- Chọn con giống khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng.
- Cách ly gà mới nhập đàn.
- Bổ sung vitamin, khoáng chất cho gà tăng sức đề kháng.
Lưu ý khi gà mắc bệnh Newcastle
- Không bán gia cầm bệnh ra ngoài.
- Tiêu hủy gia cầm bệnh theo quy định.
- Kiểm soát côn trùng.
- Ngưng nhập gà trong vùng dịch 21 ngày.
- Tăng cường phòng bệnh cho các trại xung quanh.
Kết luận
Bệnh Newcastle ở gà là căn bệnh nguy hiểm, gây thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn những kiến thức bổ ích về bệnh Newcastle ở gà. Hãy áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả để bảo vệ đàn gà của bạn.
